17.06 - 22.06.2026 ж. кезеңінде Батыс Қазақстан облысының аумағында (Орал қ., Теректі, Тасқала аудандары және Бәйтерек ауданы) BR28712767 "Орал өңірінің экологиялық, әлеуметтік-демографиялық, экономикалық-географиялық, палеобиогеографиялық аспектілерін зерттеу және оның табиғи-ресурстық әлеуетін бағалау" ғылыми бағдарламасы бойынша халықаралық далалық географиялық және герпетологиялық зерттеулер жүргізілді. Сантас және Сасай тұзды күмбезді таулары, Шалқар көлі, Ембулатовка, Быковка кіші өзендерінің жайылмалы алқаптары, екі жағалаудың Жайық өзенінің жайылмалы ландшафттары зерттелді. Далалық зерттеулерге Ресей Федерациясының шетелдік ғалымдары мен университет магистранттары да қатысты. Қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушылардың жаңа кездесулері атап өтілді. Жасыл кесіртке мен қызылбауыр шұбар бақаның мекендейтін жаңа жерлері тіркелді. Фото түсіру, биотоптардың сипаттамасы жүргізілді. ДНҚ талдауы үшін үлгілер таңдалды. Университеттің герпетологиялық коллекциясы жасыл кесірткенің 2 үлгісімен толықтырылды (атылық пен аналығы). Экспедицияның нәтижелері өңделеді.
Ең қызықты нәтижелер:
- Жайық өзенінің сол жағалауындағы және оң жағалауындағы Жайықта Zootoca vivipara (Jacquin, 1787) жасыл кесірткесінің кең таралуы туралы деректер алынды. БҚО аумағындағы жасыл кесіртке туралы соңғы ғылыми деректер 2000 жылдарға, зоологтар Ж. М. Қарағойшин, М. А. Чирикованың еңбектеріне жатады. Біз осы түрдің таралуы туралы жаңа заманауи деректерді сенімді түрде алдық. Кесіртке орманның шетінде, өсіп келе жатқан кесінділерде, бұталы алқаптары бар жайылмалардағы өзен арналарында жиі кездеседі. Қазақстанда жасыл кесіртке республиканың солтүстік аймақтарында ғана Батыс Қазақстан, Ақмола, Павлодар және Шығыс Қазақстан облыстарында таралған.
- Bombina bombina (Linnaeus, 1761) қызылбауыр шұбар бақаның кең таралуы туралы деректер алынды. Қызылбауыр шұбар бақа көзге өте сирек түседі, бірақ көктемде және жаздың басында дауыспен оңай анықталуы мүмкін. Ол Халықаралық Қызыл кітапқа енгізілген. Біздің облыс үшін қызылбауыр шұбар бақа - сирек кездесетін және сирек таралған қосмекенділердің бірі, олардың саны көптеген жерлерде азайып келеді, кейбір жерлерде ол жоғалып кетті. Сондықтан түрді қорғау қажет.
