BR28712767 "Орал өңірінің экологиялық, әлеуметтік-демографиялық, экономикалық-географиялық, палеобиогеографиялық аспектілерін зерттеу және оның табиғи-ресурстық әлеуетін бағалау" ғылыми бағдарламасы шеңберінде 2026 жылғы 19 мамыр мен 1 маусым аралығында БҚО және Атырау облысының аумағында Жайық өзенінде гидробиологиялық, микробиологиялық, арахнологиялық және гидрохимиялық зерттеулер жүргізілді. Экспедиция барысында су объектілерінің дамуын одан әрі бақылау және болжау үшін негіз болып табылатын микробиоманы метагеномдық зерттеу үшін материал алынды. Метогеномика, қоршаған ортадан оқшауланған ДНҚ-ны талдауға мүмкіндік береді. Таксономиялық маңызды гендердің кітапханаларын жоғары өнімді ретке келтіру әдісімен су микробиомасының құрамы анықталып қана қоймай, аймақтағы су микробиомаларының эволюциясына жауап беретін экологиялық драйверлер де анықталады. Бұл іргелі зерттеу гидрологиялық, гидробиологиялық, гидрохимиялық, метогеномдық зерттеу әдістерін қолдана отырып пәнаралық болып табылады. Сонымен қатар, ДНҚ-ны оқшаулау және кейінгі генетикалық талдаулар үшін сүтқоректілердің тіндері таңдалады.
Үш түрлі географиялық аймақтан 30 гидробиологиялық сынама және Экман-Бердж, Петерсен және Апштейн желісінің шөміштерін қолданатын 15 станция алынды.
Арахнологиялық зерттеу үшін алты станциядан бірнеше жүз өрмекші үлгілері жиналды. Материалды жинау қолмен жинау, энтомологиялық тормен шабу, өсімдіктерді шайқау және топырақ тұзақтарының көмегімен біріктірілген әдіспен жүзеге асырылды.
Судың сапасы YSI Pro DSS және Hach hq4300 көп параметрлі есептегішімен өлшенді. Әрі қарай зертханалық зерттеулер жүргізу үшін өзеннің тереңдігі мен бетінен гидрохимиялық су сынамалары алынды.
Экспедиция барысында Жайық өзенінде үш географиялық аймақта орналасқан 15 станция салынды. Дала аймағы: Январцево ауылы, Рубежинское ауылы, Дарьинск ауылы, Байқоңыс ауылы, Орал қаласы. Шөлейт аймақ: Ақсу ауылы, Богатск ауылы, Коловертное ауылы, Жаңабұлақ ауылы, Чапаев ауылы. Шөл аймағы: Тайпақ ауылы, Индербор кенті, Махамбет ауылы, Атырау қ., Дамба ауылы.
